VlLIJMEN - Verkeer op de A59, een brandende houtkachel in de buurt, landbouw in het buitengebied. Ze kunnen allemaal bijdragen aan luchtverontreiniging in Heusden. Maar welk deel van het fijnstof komt waar vandaan? In het derde artikel over luchtkwaliteit legt de Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden (NMVH) uit wat we weten en wat nog onderzoek vraagt.
Meer dan rook uit een uitlaat
Fijnstof bestaat uit kleine deeltjes die in de lucht zweven. Een deel komt rechtstreeks vrij, bijvoorbeeld bij het verbranden van hout, benzine of diesel. Ook slijtage van banden en remmen veroorzaakt deeltjes. Zelfs een elektrische auto draagt daardoor bij aan fijnstof.
Maar niet alle deeltjes komen kant-en-klaar uit een schoorsteen of uitlaat. Een deel ontstaat pas in de lucht. Gassen kunnen daar met elkaar reageren en nieuwe deeltjes vormen. Ammoniak uit de landbouw speelt daarbij een rol, samen met stoffen uit onder meer verkeer en industrie.
Van de A59 tot de eigen straat
In Heusden zijn verschillende bronnen aanwezig. Op de A59 en andere doorgaande wegen rijden dagelijks personenauto’s en vrachtwagens. In woonwijken kunnen houtkachels en open haarden de lucht vervuilen. Bij weinig wind blijft rook gemakkelijker tussen de huizen hangen.
In het buitengebied kunnen landbouw en veehouderij bijdragen, bijvoorbeeld door stof uit stallen en door ammoniak uit mest. Ook industrie en scheepvaart zijn bronnen van luchtverontreiniging.
Daar komt vervuiling van verder weg bij. De wind brengt ook stoffen uit andere gemeenten en landen naar Heusden. Andersom waait onze uitstoot eveneens de gemeente uit. De lucht houdt zich niet aan grenzen.
Een meter herkent de afzender niet
Het NMVH-meetnet laat zien hoeveel fijnstof de sensoren registreren. In de vorige aflevering beschreven we verschillen tussen onder meer Drunen, Vlijmen en Herpt. Maar een hogere waarde vertelt nog niet waardoor die ontstaat.
Een sensor ziet namelijk geen verschil tussen een deeltje van houtstook en een deeltje uit een andere bron. Windrichting, het tijdstip en meldingen van inwoners kunnen aanwijzingen geven. Om bronnen beter te onderscheiden, zijn aanvullende metingen en berekeningen nodig.
Ook de gemeente wil meer inzicht. Heusden heeft samen met Waalwijk en Geertruidenberg een plan voor een regionaal luchtmeetnet. Dat moet helpen de luchtkwaliteit en mogelijke oorzaken van vervuiling beter in beeld te brengen.
Wat kunnen we ermee?
Weten waar vervuiling vandaan komt, helpt om passende maatregelen te kiezen. Landelijke percentages vertellen daarbij niet automatisch hoe de verdeling in Heusden is.
Intussen kunnen inwoners zelf bijdragen: laat de houtkachel uit en pak voor korte ritten vaker de fiets. Ook bedrijven en overheden hebben een rol.
Vragen over het lokale meetnet? Mail naar luchtkwaliteit@natuurenmilieuheusden.nl. Ervaar je rookoverlast? Meld dit via het Meldpunt Luchtkwaliteit op de NMVH-website.
Meten maakt fijnstof zichtbaar. Onderzoeken waar het vandaan komt, helpt ons verder naar schonere lucht.
Rivierenland Radio luister je in Vlijmen via DAB+ kanaal 6C. Bekijk ook ons uitzendgebied voor alle andere plaatsen in Noord-Brabant waar je ons kunt ontvangen. Of luister hier online of via de gratis app.