DEN BOSCH – Burgemeester Jack Mikkers van ’s-Hertogenbosch pleit voor duidelijkere wettelijke regels rondom demonstraties. Volgens hem is het voor burgemeesters niet altijd helder wanneer zij mogen ingrijpen en welke maatregelen daarbij zijn toegestaan. Nieuwe wetgeving moet lokale bestuurders meer duidelijkheid geven bij het handhaven van de openbare orde.
Het aantal demonstraties in Den Bosch is de afgelopen jaren flink toegenomen. Volgens Mikkers werden in 2017 ongeveer tien demonstraties gehouden, terwijl dat aantal inmiddels is opgelopen tot zo’n driehonderd. Daarmee worden steeds hogere eisen gesteld aan de gemeente, politie en andere betrokken instanties.
Als voorbeelden noemt de burgemeester de protesten tegen de mogelijke komst van een asielopvang in Engelen. Ook verwijst hij naar een boerenprotest waarbij tractoren op de snelweg terechtkwamen. Dergelijke situaties maken volgens hem duidelijk hoe ingewikkeld het kan zijn om demonstraties in goede banen te leiden.
Demonstratierecht blijft belangrijk
Mikkers benadrukt dat demonstreren een fundamenteel grondrecht is. Mensen moeten hun mening kunnen uiten, ook wanneer anderen die boodschap als kwetsend, schokkend of ongepast ervaren. Een burgemeester mag een demonstratie daarom niet zomaar verbieden vanwege de inhoud.
Tegelijkertijd vindt hij dat demonstranten rekening moeten houden met de rechten en veiligheid van anderen. Wanneer de openbare orde, gezondheid of veiligheid in gevaar komt, moet volgens hem duidelijk zijn welke maatregelen mogelijk zijn.
Als voorbeeld noemt Mikkers een anti-abortusdemonstratie op de Bossche Markt. Daarbij werden grote afbeeldingen van foetussen getoond. Hoewel hij deze uitingen persoonlijk afkeurt, kon hij de demonstratie niet vanwege de boodschap verbieden.
Meer verantwoordelijkheden voor burgemeesters
Volgens Mikkers wordt de rol van burgemeesters steeds ingewikkelder. Zij moeten enerzijds het demonstratierecht beschermen en anderzijds zorgen voor veiligheid en openbare orde. Tegelijkertijd verwachten inwoners soms dat een burgemeester ook een moreel standpunt inneemt.
Daarnaast merkt hij dat sommige demonstraties bewust worden aangescherpt om meer media-aandacht te krijgen. Toch blijven wettelijke grenzen gelden. Geweld, ernstige wanordelijkheden en gevaarlijke situaties hoeven niet te worden toegestaan.
Kabinet onderzoekt nieuwe mogelijkheden
Het kabinet heeft aangekondigd de bevoegdheden van burgemeesters bij uit de hand lopende demonstraties te willen uitbreiden. Daarbij wordt onder andere gekeken naar mogelijkheden om demonstranten te verplaatsen en naar wijzigingen in de Wet openbare manifestaties.
De plannen moeten bestuurders meer juridische duidelijkheid bieden, zonder het grondrecht om te demonstreren onnodig te beperken. De verdere uitwerking van de voorgestelde maatregelen moet nog plaatsvinden.
Rivierenland Radio luister je in Den Bosch via DAB+ kanaal 6C. Bekijk ook ons uitzendgebied voor alle andere plaatsen in Noord-Brabant waar je ons kunt ontvangen. Of luister hier online of via de gratis app.