TILBURG - Het Regionaal Archief Tilburg heeft documenten ontvangen over het eerste grootschalige bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker in Tilburg en twintig omliggende gemeenten. Carla van Vliet droeg het materiaal over. Zij was tussen 1979 en 1981 projectleider bij de GG & GD en zette het onderzoek in Midden-Brabant mede op.
Het doel was om ongeveer 50.000 vrouwen tussen 35 en 55 jaar te bereiken. Volgens Van Vliet was er bij de start nog nauwelijks een uitgewerkt plan. De voorbereiding bestond uit enkele pagina’s, waarna de praktische organisatie grotendeels nog moest worden opgebouwd.
Voor de uitvoering stelde zij negen vrouwen aan. Zij werden verdeeld over drie teams, die in verschillende gemeenten werkten. In kruisgebouwen werden ruimtes ingericht waar deelnemers uitleg kregen en materiaal kon worden afgenomen. Dat materiaal ging vervolgens naar een laboratorium. De uitslagen werden later aan de vrouwen doorgegeven.
Ook het informeren van inwoners was een belangrijk onderdeel van het project. Omdat een bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker voor veel mensen nieuw was, werd gebruikgemaakt van persberichten en aandacht in lokale en regionale media. Het overgedragen archiefmateriaal laat daarnaast zien hoe het werk in die tijd verliep: brieven werden op een typemachine opgesteld en contact vond vooral telefonisch of persoonlijk plaats.
Na drie jaar waren de onderzoeken afgerond en stopte de subsidie. Van een vaste landelijke aanpak was toen nog geen sprake. Volgens het RIVM werden vanaf 1970 in Nederland wel op grote schaal uitstrijkjes gemaakt, maar werd het bevolkingsonderzoek pas vanaf 1996 landelijk en uniform georganiseerd. Sinds 2017 wordt eerst op HPV getest en kunnen deelnemers ook gebruikmaken van een zelfafnameset.
Van Vliet vond de documenten ruim 45 jaar later terug tijdens een verhuizing. Zij beschouwt het materiaal als erfgoed en als een tijdsbeeld van de gezondheidszorg in Midden-Brabant. In de stukken staan niet alleen organisatorische gegevens, maar ook herinneringen aan de uiteenlopende vrouwen die aan het onderzoek deelnamen.
Voormalige medewerkers van het GG & GD-bevolkingsonderzoek kunnen contact opnemen via info@regionaalarchieftilburg.nl. Zij kunnen daarbij verwijzen naar het archief van het bevolkingsonderzoek.
Rivierenland Radio luister je in Tilburg via DAB+ kanaal 8A. Bekijk ook ons uitzendgebied voor alle andere plaatsen in Noord-Brabant waar je ons kunt ontvangen. Of luister hier online of via de gratis app.