Blauwdrukken Brummen digitaal

ZUTPHEN - Ruim 1.300 oude bouwvergunningen en -tekeningen van de gemeente Brummen zijn de afgelopen maanden gescand en online geplaatst. Het gaat om vergunningen uit de periode 1922-1945. Die zijn nu allemaal direct en zonder aanvraag in te zien via het e-loket Vergunningdossiers op Erfgoedcentrumzutphen.nl (https://vergunningdossiers.erfgoedcentrumzutphen.nl/).

Bouwtekeningen uit de eerste helft van de twintigste eeuw zijn er meestal in de vorm van een blauwdruk. De blauwdruktechniek voor het maken van bouwtekeningen werd toegepast van ongeveer 1890 tot 1950. Via een bepaald procedé (cyanotypie) werden tekeningen gemaakt met een kenmerkende Pruisischblauwe achtergrond en helderwitte lijnen die het te maken gebouw aangeven. De uitdrukking “een blauwdruk van iets” verwijst nu nog steeds naar een ontwerp ergens van.

Blauwdrukken als informatiedrager zijn kwetsbaar. Het papier zelf is niet van de beste kwaliteit, want de tekening moest vooral ook goedkoop zijn. Daarbij komt nog de kwetsbaarheid van de toegepaste chemische verbindingen. Door blootstelling aan zonlicht vervagen de tekeningen snel. Ook het opvouwen en gebruiken van de tekeningen heeft veel schade toegebracht. Het is daarom extra van belang dat er nu een digitale kopie is voor het dagelijkse gebruik. De originele blauwdruk zelf kan hierdoor onder optimale bewaarcondities en zonder schadelijk gebruik in het depot van het Regionaal Archief Zutphen worden bewaard.

De Woningwet 1901

Sinds de Woningwet van 1901 is het voor Nederlandse burgers verboden om te bouwen zonder bouwvergunning. Vandaar dat in de meeste gemeenten de series bouwvergunningen beginnen in het jaar 1901. In Brummen begint een complete serie bouwvergunningen pas in 1922. Vergunningen van de eerste 21 jaar na de invoering van de Woningwet zijn er slechts sporadisch.

Iedereen die een bouwsel wilde laten maken of wilde verbouwen, moest een vergunning aanvragen. Een tekening was een verplichte bijlage bij de vergunning. Een bouwvergunningendossier bestaat daarom uit een aanvraag, een goedkeuring, één of meerdere tekeningen en soms nog wat extra correspondentie. De vergunningen uit de eerste helft van de twintigste eeuw zijn zeer beperkt van omvang. De bouweisen waren dan ook veel minder streng dan nu.

Huizen, fabrieken en kippenhokken

In de serie blauwdrukken van Brummen vinden we allerlei soorten bouwwerken. Zo was papierfabriek De Hoop aan de Coldenhovenseweg in Eerbeek een veelaanvrager; de fabriek werd steeds verder uitgebouwd. In het buitengebied zijn het de boerenbedrijven die geregeld een vergunning aanvroegen voor een kapschuur of een kippenhok. In de dorpen veranderden cafés en winkels hun gevels, al naargelang de mode voorschreef. En ook al zijn veel van die fabrieken, kippenhokken en winkels inmiddels al gesloopt, al deze tekeningen zijn toch bewaard gebleven.

In het dossier van de woning aan de Hogeweg 8 in Eerbeek (dossier 1138) is een tekening opgenomen die duidelijk afwijkt van de standaard bouwtekening. Het is een schets van de te realiseren woning in vogelvluchtperspectief, een vroege voorloper van een artist impression. Hij is van architect Frans den Tex uit Amsterdam. Hij ontwierp de woning in 1932 voor mevrouw Kaars Sijpesteijn uit Den Haag. Dit soort tekeningen komt zelden voor in de nogal ambtelijke serie bouwvergunningen.

Werk in uitvoering

De totale collectie bouwvergunningen van de gemeente Brummen is opgeknipt in verschillende series. Veel dossiers zijn al geheel digitaal beschikbaar via het e-loket Vergunningdossiers (https://vergunningdossiers.erfgoedcentrumzutphen.nl/). Voor de rest geldt dat ze de komende jaren digitaal beschikbaar worden gesteld. Een actueel overzicht staat op de startpagina van het e-loket Vergunningdossiers. Gedigitaliseerde vergunningen ouder dan 1950 kan iedereen daar meteen bekijken en downloaden. Jongere vergunningen moeten vanwege bescherming van de privacy eerst worden aangevraagd.

Plaats een reactie

Reacties